Bij Prof. Erik Scherder

Afgelopen woensdag 28 februari mocht ik langs op het kantoor van professor Erik Scherder op de VU in Amsterdam. Persoonlijk ben ik een groot liefhebber van zijn boeken ( Singing in the Brain en Laat je hersenen niet zitten), maar ook zijn presentaties en tv-optredens zijn erg bijzonder. Professor Erik Scherder is neuropsycholoog en doet veel onderzoek naar de werking in ons brein. Daarom wilde ik erg graag met hem in gesprek. Samen bespraken we de eerste fase van mijn onderzoek met de vraag: hoe kan kunst een bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven bij mensen met dementie, op lange en korte termijn? Na een aantal rondleidingen die ik heb gegeven bij Kunstuitleen Rotterdam geloof ik stellig dat kunst een positieve bijdrage kan leveren aan deze doelgroep (zie blog). Maar hoe kom ik er achter dat het daadwerkelijk het kijken naar (en praten over) kunst is die een positieve bijdrage levert tijdens een rondleiding?

Muziek & het brein

Professor Erik Scherder heeft eerder onderzocht waarom muziek(therapie) bepaalde hersenaandoeningen kan oplossen. Een mooi voorbeeld en uitleg hiervan zie je hier:

Wat zo mooi is aan muziektherapie is dat je het elke dag kan aanbieden, want muziek is vandaag de dag overal vandaan te halen (denk aan radio, playlists, Spotify, iTunes). Kunst is daarentegen moeilijker dagelijks aan te bieden, maar verwacht ik hetzelfde effect te kunnen behalen als bij muziek. Door rondleidingen aan te bieden aan Alzheimerpatiënten bied ik aan samen te genieten en praten van/over kunst, maar dit is alleen op korte termijn. Door op een lang termijn kunst aan te bieden en bepaalde tools mee te geven aan naasten (mantelzorgers), maar is er ook een mogelijkheid kunst te lenen en mee te nemen naar het betreffende (verzorging)huis. Hiervoor stel ik een beeldbank samen uit het depot van Kunstuitleen Rotterdam (lees hier in mijn vorige blogs meer over). Maar hoe kan ik kwalitatief onderzoek doen om dit effect aan te tonen op lange termijn? Met deze vraag ga ik de komende maanden samen met Erik Scherder aan de slag. Ik mag elke maand bij hem langskomen om mijn ondervindingen samen te analyseren.

WhatsApp Image 2018-02-28 at 15.52.02

Controlegroepen

Door het maken van controlegroepen wil ik erachter komen of het de kunst is die op korte termijn een positieve bijdrage levert tijdens een rondleiding bij Kunstuitleen Rotterdam, of dat het komt doordat deze doelgroep naar buiten komt, participeert in de samenleving en ‘gewoon’ een leuke middag hebben met mij. Dit doe ik door twee situaties te schetsen die erg op elkaar lijken, maar differentiëren in één aspect: kunst kijken.

Situatie 1 is het reguliere programma met een rondleiding bij Kunstuitleen Rotterdam vormgegeven met geselecteerde werken uit het depot.

  1. Welkom & kennismaking
  2. Kopje koffie/thee en koekje
  3. Samen zitten in een kring
  4. Kunstwerken bespreken (d.m.v. Visual Thinking Strategies)
  5. Napraten & afsluiten

Situatie 2 is een aangepast programma waarbij ik ga voorlezen uit een boek.

  1. Welkom & kennismaking
  2. Kopje koffie/thee en koekje
  3. Samen zitten in een kring
  4. Voorlezen
  5. Napraten & afsluiten.

Schermafbeelding 2018-03-09 om 11.49.15.png

Positieve bijdrage

Maar hoe meet je dan een positieve bijdrage? En wat is dat eigenlijk? Met een positieve bijdrage bedoel ik de mate van geluk, zoals bijvoorbeeld stres-vermindering, minder pijn ervaren, en het gevoel hebben dat je er nog toe doet (geliefd voelen). Dit meet ik door gebruik te maken van een visueel analoge schaal waarmee op een duidelijke manier kan worden gemeten of een persoon zich gelukkiger voelt na de twee verschillende situaties. Je meet het geluk vóór de situatie en erna. Wanneer er een verschil zit tussen situatie 1 en 2 kan worden verklaard of kunst een positieve bijdrage levert, of dat het juist de situatie is waarin deze doelgroep zich bevindt.  Door gebruik te maken van simpele afbeeldingen van emoties (van negatief tot positief in 5 fases) kan er op een eenvoudige manier worden aangeduid hoe de desbetreffende persoon zich voelt (zie afbeelding).

Schermafbeelding 2018-04-24 om 09.16.48.png

Advertenties
Sanne Hoogeveen

Kunstdocent & ontwerper